Autor: ĐORĐE JOVANOVIĆ
U Studentskom parku, bronza, 300 cm, ukupna visina 725 cm.
Podigla ga Beogradska opština 1937.
VUK STEFANOVIĆ KARADŽIĆ
(Tršić, kod Loznice, 1787 - Beč, 1864), lingvist, etnograf, istoričar, reformator srpskog jezika
Učio je školu u Loznici (1795) i manastiru Tronoši. Posle Prvog srpskog ustanka bio je pisar u Sovjetu (vladi), zatim učitelj i državni činovnik. Godine 1809-10. teško je oboleo, leva noga mu je ostala zgrčena, tako da je do kraja života nosio štulu. Posle propasti ustanka, 1813. odlazi u Beč. Tamo ga filolog Jernej Kopitar, podstiče da sakuplja narodne umotvorine i pesme, i radi na jeziku i pravopisu. Izdao je prvu zbirku narodnih pesama i Pismenicu (gramatiku). Od tada počinje njegov epohalni rad na utemeljivanju nove srpske književnosti, jezika i pravopisa. Godine 1818. izdaje "Rječnik (sa gramatikom)" u kojem je objavljena i reforma srpskog jezika. Radio na sakupljanju pripovedaka, poslovica, zagonetki, pisao istorijska svedočanstva i drugo. Borio se protiv samovlašća kneza Miloša Obrenovića, kao i protiv jakog fronta protivnika svojih reformatorskih ideja. Uređivao almanah "Danica" i nastojao da stranu kulturnu javnost upozna sa srpskim narodnim blagom i prošlošću. Univerzitet u Jeni dodelio mu je titulu počasnog doktora, a slična priznanja Vuk je dobio od mnogih evropskih akademija.
Zahvaljujući Vuku, srpske narodne pesme postale su poznate i cenjene širom Evrope, a izuzetno su se dopale i Geteu. Objavljene "Pesme" Branka Radičevića pokazale su da se narodnim jezikom mogu pisati i umetnička dela, a Daničićev "Rat za srpski jezik i pravopis" dokazao je, snagom naučnih argumenata, opravdanost Vukovih jezičkih postavki. Njegovo delo imalo je ogroman uticaj i na ostale jugoslovenske narode, pa su se tako, na tzv. Književnom dogovoru u Beču 1850. godine, predstavnici srpskog i hrvatskog kulturnog života sporazumeli o uvođenju jedinstvenog književnog jezika kod oba naroda. Godine 1897. Vukovi posmrtni ostaci preneseni su iz Beča u Beograd i sahranjeni u porti Saborne crkve. |
